Koutim Gwatemala

Amerik se yon kontinan ki rich nan kilti ak istwa ak pati santral la gen yon gwo eritaj Maya ki pa limite a sa sèlman Meksik, tankou kèk absan-èspri ka panse. Isit la nan Amerik Santral se Gwatemala e jodi a nou pral pale sou koutim yo.

Si ou gade nan yon kat ou pral wè ke peyi a piti, men verite a se ke jewografi sere li yo pote ansanm anpil klima diferan ak paysages. Menm jan gen forè twopikal genyen tou mangròv e menm jan gen yon pwisan eritaj Panyòl el eritaj Maya li di tou prezan.

Gwatemala

Nan tan kolonyal, teritwa Gwatemalyen an Li te yon pati nan Viceroyalty nan New Espay men anvan li te posede pa Maya ak Olmèk. Endepandans te vini nan 1821, lè li te vin Peyi Wa ki nan Gwatemala epi pita te vin yon pati nan Premye Anpi Meksiken an ak Repiblik Federal la nan Amerik Santral, jouk finalman an 1874 repiblik prezan an te fèt.

Lavi politik nan pati sa a nan Amerik te make pa la enstabilite, diktati ak lagè sivil yo. Isit la tout sa ki te fini an 1996 jis e depi lè sa a bagay yo te kalm, byenke sa pa vle di ke povrete ak inegalite yo te kite dèyè.

Kòm nou te di pi wo a gen yon jewografi varye. Li te gen anpil mòn, plaj sou Pasifik la ak mangròv pou jwi yon gwo divèsite byolojik ki ale men nan men ak yon bèl bagay divèsite kiltirèl. Gen anpil lang plis pase 20 gwoup lang an reyalite, nan yon kantite total moun ki rete nan anviwon 15 mil moun.

Gen blan, gen nwa, trè kèk Azyatik, moun endijèn ak anpil mestizo, de sa yo prèske nan pwopòsyon egal.

Koutim Gwatemala

Depi gen anpil gwoup lang chak gen pwòp kostim tipik yo ak pwòp anblèm yo, estil ak koulè byenke an jeneral jòn, woz, wouj ak ble yo prezan. Rad reyèlman klere isit la epi yo gwo chabwak yo.

Pou egzanp, nan mòn yo nan Altos Cuchumatanes yo, fanm yo nan vil la nan Nebaj abiye nan jip wouj ak bann jòn, ak yon sentiwon ak yon kòsaj tradisyonèl kare ki rele huipil. Nonm lan mete levit ouvè ak chapo palmis ak pantalon.

Gen lòt zòn, pou egzanp nan vil la nan Santiago ki gen orijin Maya, kote huipil fanm yo se koulè wouj violèt, ak bann ak brode nan flè ak bèt yo. Verite a se plis ou vwayaje nan Gwatemala, plis varyete ou ka jwenn nan rad tradisyonèl yo. Yo tout pral bèl pou ou.

Men, koman Gwatemalyen yo ye? Oke li te di ke yo trè tradisyonèl e ke byenke li se yon peyi modèn tradisyon yo pre-Panyòl ak Panyòl yo toujou trè prezan. Pa egzanp, jou ferye relijye yo se yon bon egzanp. Li se ka a nan komemorasyon an nan jou pèp Bondye a ak nanm yo apa pou Bondye ant 1 ak 2 novanm, yon festival ki gen orijin pre-Panyòl ki gen dat orijinal la pa vin chonje.

Gwatemalyen yo te toujou onore moun ki mouri yo, lontan anvan krisyanizasyon an, e an reyalite se kolonizatè yo ki te pran selebrasyon sa yo e ki te fè yo pou atire pèp endijèn nan ran yo. Pou dat sa yo fanmi apwoche tonm epi kite manje ak bwè nan yon koutim yo rele tèta.

Sa a koutim se ansyen ak elaborasyon nan yon repa yo rele rèd ki se plis panyòl.

Panyòl yo te pote bèf ak bèt jaden ak moun endijèn yo adapte tout bagay. Pi popilè vyann lan frèt rive nan 50 engredyan ak sanble plis tankou yon sòs salad frèt. Panyòl yo te adopte tou koutim nan pote flè nan tonm ak pi resamman, tankou tout kilti k ap viv, mariachis te parèt nan simityè ak nan mwa Oktòb Halloween lan inefabl.

Si syèk anvan dominasyon politik te pote koutim li yo, jodi a dominasyon kiltirèl ak ekonomik pote pwòp li yo.

Yon lòt jou ferye Katolik trè selebre se la Smèn Santa. Li selebre sitou ak gwo anfaz nan Antigwa kote gen pwosesyon long ak kapèt bèl, ki rele tapi syaj, kolore ak desen fwi ak floral, ke mesye yo nan pwosesyon a, abiye an koulè wouj violèt, kraze. Anvan rive Nwèl la gen yon festival tradisyonèl ki gen imaj yon seremoni pirifikasyon: moun ranmase tout vye tenten yo epi boule l devan kay yo 7 desanm.

Se pati sa a yo rele boule dyab.

Lè sa a, repons lan se wi Nwèl ki gen plis pwosesyon, fedatifis ak sèn nativite nan legliz yo. 24 desanm se la selebrasyon nan lotèl yo nan ki sou Ev nan 24th la gen pwosesyon ak imaj nan Vyèj Mari a ak Timoun Jezi a ak timoun abiye tankou gadò mouton ak tanbouren, castanets ak bouji oswa antèn. Pandan y ap mache yo chante chan Nwèl ak kouple ak akonpayman nan kèk pen dous oswa tamale yo dire jiska minwi.

yon Yon festival ki konbine kretyen an ak pre-Panyòl la se festival la nan Kris la Nwa nan Esquipulas. Li se yon tradisyon pataje pa El Salvador, Ondiras ak Gwatemala ak ki se ki gen rapò ak bondye yo nwa nan Ek Chua oswa Ek Balam Chua. Li aktyèlman k ap pase nan Chiquimula, sou fwontyè a trip, nan mwa janvye.

Lòt koutim, ki pa gen rapò ak Krisyanis, se la Ras Riban oswa jwèt nan kòk, nan ki se pèmisyon mande nan men pèp Bondye a ak Manman Latè ak pasaje yo mete kostim kolore, foula, plim ak riban.

Finalman, si nou mete sou kote jou ferye yo relijye nou ka patisipe nan la plis selebrasyon sosyal. Nou tout selebre nou an anivèsè nesans yo ak isit la nan Gwatemala ou anjeneral boule wokèt nan 5 nan maten an, epi pou manje yon tamale ak chokola ak pen franse pou manje maten yo. Pou timoun yo, fèt la pa ka rate. Men, lè li rive marye, bagay la abityèl yo, omwen nan fanmi yo ki pi tradisyonèl, se ke Veterinè cheval la mande nan-lwa yo pou men mennaj li e ke gen yon pati bakaloreya separe, youn pou li ak yon sèl pou l '.

Verite a se ke peyi Ameriken yo ki te gen plis prezans nan Espay, akòz richès yo ak pou fòme atizay nan viceroyalite enpòtan ki plen kès yo nan kouwòn lan, jodi a prezève anpil koutim relijye ak sosyal ki nan lòt peyi yo te deja rete nan oubli oswa yo pi plis dekontrakte.

Èske ou vle liv yon gid?

Kontni an nan atik la respekte prensip nou yo nan etik editoryal. Pou rapòte yon erè klike sou isit la.

Se pou premye a fè kòmantè

Kite kòmantè ou

Adrès imèl ou pa pral dwe pibliye. Jaden obligatwa yo make ak *

*

*